Yarım kalan işler beni rahatsız eder. Bir işi ya yaparım ya da yaptırırım. Çünkü tamamlanmamış her mesele, görünürde bir köşede beklese de aslında zihnin içinde yaşamaya devam eder.
Evde damlatan bir musluk, uzun zamandır arıza veren bir cihaz, değiştirilmesi gereken bir lamba, cevaplanmamış bir e-posta, ertelenmiş bir görüşme, tamamlanmamış bir proje ya da çözüme kavuşturulmamış bir anlaşmazlık…
Bunların her biri ilk bakışta küçük ve önemsiz görünebilir. Fakat çözülmedikleri sürece insanın zihninde açık kalan bir dosyaya dönüşürler.
İnsan bazen o sorunu doğrudan düşünmediğini zanneder. Ancak sorun arka planda çalışmayı sürdürür. Her hatırlandığında küçük bir huzursuzluk, eksiklik veya suçluluk hissi oluşturabilir. Zihin, tamamlanmamış işi sürekli olarak sahibine hatırlatır:
“Bunu hâlâ yapmadın.”
İşte asıl yorgunluk çoğu zaman işin kendisinden değil, onun sürekli ertelenmesinden doğar.
Ertelenen Sorun Küçülmez, Zihinsel Yükü Büyür
Bir sorunu çözmemek, onu ortadan kaldırmaz. Yalnızca geleceğe devreder.
Üstelik birçok problem zaman geçtikçe daha pahalı, daha zor ve daha yorucu hâle gelir. Küçük bir su kaçağı büyüyerek ciddi bir tadilat masrafına dönüşebilir. Zamanında yapılmayan bir bakım, çalışan bir cihazın tamamen bozulmasına neden olabilir. Konuşularak çözülebilecek bir anlaşmazlık, zamanla ilişkileri yıpratabilir. Geciktirilen bir iş kararı, fırsat kaybına yol açabilir.
Bu nedenle ertelenen her sorun yalnızca bekleyen bir görev değildir. Aynı zamanda potansiyel bir kayıptır.
Bu kayıp bazen paradır.
Bazen zamandır.
Bazen güven kaybıdır.
Bazen iş fırsatıdır.
Bazen de insanın iç huzurudur.
Sorunu çözmemekle onu dondurduğumuzu düşünürüz. Oysa hayatın içinde hiçbir sorun gerçekten sabit kalmaz. Ya çözülür ya da büyür.
Yapılmayan Her İş Enerji Tüketir
İnsan zihninin sınırsız bir kapasitesi yoktur. Günlük kararlar, sorumluluklar, belirsizlikler ve ilişkiler zaten ciddi bir zihinsel enerji tüketir. Bunlara bir de sürekli ertelenen işler eklendiğinde, kişi farkında olmadan zihinsel bir yük taşımaya başlar.
“Arabayı servise götürmem gerekiyor.”
“O kişiyle konuşmam lazım.”
“Dosyayı tamamlamalıyım.”
“Evdeki arızayı yaptırmalıyım.”
“Bu borcu, bu başvuruyu, bu belgeyi artık çözmeliyim.”
Bu cümleler gün boyunca açıkça akla gelmese bile zihnin bir bölümünü meşgul eder. İnsan dinlenirken bile tam olarak dinlenemeyebilir. Çünkü zihnin arka tarafında, tamamlanmayı bekleyen görevler vardır.
Bu durumun her insanda bir psikolojik rahatsızlık oluşturduğunu söylemek doğru olmaz. Ancak uzun süre çözümsüz bırakılan meselelerin stres, huzursuzluk, dikkat dağınıklığı, suçluluk ve kontrol kaybı hissini artırabildiği açıktır.
İnsan bazen yorgun olduğunu düşünür. Gerçekte ise fiziksel olarak değil, tamamlanmamış işlerin ağırlığı altında zihinsel olarak yorulmuştur.
Tamamlamak Neden Rahatlatır?
Bir iş tamamlandığında yalnızca o iş bitmiş olmaz. Zihin de o konuyla ilgilenmeyi bırakır.
Bu nedenle uzun süredir bekleyen bir sorun çözüldüğünde insanın üzerinden büyük bir yük kalkmış gibi olur. Çünkü tamamlanan her iş, zihindeki bir belirsizliği kapatır.
Tamir edilen bir arıza yalnızca evdeki düzeni sağlamaz; aynı zamanda insanın zihnindeki rahatsızlığı da giderir.
Gönderilen bir e-posta yalnızca iletişimi tamamlamaz; “göndermem gerekiyor” düşüncesini de sona erdirir.
Yapılan bir görüşme yalnızca meseleyi çözmez; belirsizliği de azaltır.
Verilen bir karar yalnızca yön belirlemez; kararsızlığın tükettiği enerjiyi de geri kazandırır.
Tamamlanmış işler insana yalnızca rahatlık değil, kontrol duygusu da verir. Kişi hayatına yeniden hâkim olduğunu hisseder.
Kusursuzluğu Beklemek de Bir Erteleme Biçimidir
Bazı insanlar işlerini tembellikten değil, kusursuz yapma isteğinden dolayı erteler. En doğru zamanı, en uygun şartları, en ideal çözümü veya en yüksek motivasyonu beklerler.
Fakat mükemmel şartlar çoğu zaman oluşmaz.
Bu nedenle “en iyi şekilde yapacağım” düşüncesi, zamanla “hiç başlayamıyorum” sonucuna dönüşebilir. Oysa birçok meselede eksiksiz bir çözümden önce ilerleme gerekir.
Bazen işin tamamını bitirmek mümkün değildir. Fakat ilk adımı atmak mümkündür.
Arızayı hemen yaptıramıyorsanız servis kaydı oluşturabilirsiniz.
Projeyi tamamlayamıyorsanız yapılacakları sıralayabilirsiniz.
Sorunu çözemiyorsanız ilgili kişiyle görüşme tarihi belirleyebilirsiniz.
Borcu kapatamıyorsanız ödeme planı hazırlayabilirsiniz.
Karar veremiyorsanız seçenekleri azaltabilirsiniz.
Çünkü belirsiz bir sorun insanı yorar; planlanmış bir sorun ise yönetilebilir hâle gelir.
Her Sorun Hemen Çözülmeyebilir, Ama Sahipsiz Bırakılmamalıdır
Hayatta her meseleyi aynı gün çözmek mümkün değildir. Maddi imkânlar, zaman, başka insanların kararları veya dış koşullar bazı işleri geciktirebilir.
Burada önemli olan, sorunun henüz çözülememesi değil; tamamen sahipsiz bırakılmasıdır.
Bir problem için üç şeyden biri yapılmalıdır:
Çözülmelidir.
Bir başkasına yaptırılmalıdır.
Ya da ne zaman ve nasıl çözüleceği planlanmalıdır.
Bunlardan hiçbiri yapılmadığında sorun sürekli biçimde zihinsel alanda dolaşır. Fakat bir plan oluşturulduğunda, henüz tamamlanmamış olsa bile insanın kontrol duygusu güçlenir.
Çünkü zihin belirsizlikten hoşlanmaz. Netlik, insanı sakinleştirir.
Çözülmeyen Her Sorun Bir Kayıptır
Yapılmayan her bakım, daha büyük bir arıza ihtimalidir.
Verilmeyen her karar, kaçırılabilecek bir fırsattır.
Konuşulmayan her mesele, büyüyebilecek bir anlaşmazlıktır.
Tamamlanmayan her iş, zihinsel enerji kaybıdır.
Ertelenen her sorumluluk, insanın kendisine duyduğu güveni biraz daha zayıflatabilir.
Bu nedenle çözülmeyen her sorun bir kayıptır. Kayıp yalnızca maddi değildir. Zaman, dikkat, huzur, motivasyon ve öz güven de kaybedilebilir.
İnsanın hayat kalitesini çoğu zaman büyük olaylar değil, birikmiş küçük sorunlar düşürür. Tek başına önemsiz görünen meseleler, üst üste geldiklerinde ciddi bir ağırlığa dönüşür.
Bugün Bir Açık Dosyayı Kapatın
Hayatınızdaki bütün sorunları aynı anda çözmeniz gerekmiyor.
Fakat bugün bir tanesini seçebilirsiniz.
Uzun zamandır beklettiğiniz bir telefon görüşmesini yapabilirsiniz. Arızalı bir eşya için servis çağırabilirsiniz. Bir belgeyi tamamlayabilir, bir randevu alabilir, bir ödeme planı hazırlayabilir veya sürekli ertelediğiniz bir konuşmayı gerçekleştirebilirsiniz.
Bazen insanın hayatında büyük bir değişim oluşturmak için büyük kararlar alması gerekmez. Uzun süredir açık duran küçük bir dosyayı kapatması yeterlidir.
Çünkü tamamlanan her iş yalnızca yapılmış bir iş değildir.
Geri kazanılmış zamandır.
Korunmuş değerdir.
Azaltılmış strestir.
Yeniden kurulan düzendir.
Ve insanın kendi hayatı üzerindeki iradesini yeniden hissetmesidir.
Unutmayalım:
Bekleyen her sorun zihinde yer kaplar. Çözülen her sorun ise insana yeniden nefes alacak bir alan açar.